خبر سنگسار سعیده، دختر ۱۴ ساله زاهدانی به شیوه قتل های ناموسی توسط پدرش، در حالی انتشار می یابد که هم اکنون حداقل ۱۱ محکوم به سنگسار، در زندانهای ایران منتظر اجرای حکمشان هستند و خبرها حکایت از صدور حکم اعدام (به جای سنگسار) برای مردی که در شهر مشهد مرتکب زنای محصنه شده است، دارد.
روزنامه قدس در تهران روز چهار شنبه ۲۴ بهمن، علت سنگسار شدن سعیده توسط پدرش، محمد.ش، را ارتباط وی با یک پسر نامحرم نوشته است و توضیحی مبنی براین که این ارتباط آیا یک دوستی ساده بوده یا ارتباط جنسی ( که مطبوعات، از آن به عنوان رابطه نامشورع یاد می کنند) چیزی عنوان نکرده است.
روز شنبه ۲۰ بهمن ماه ۸۶، پلیس از وجود جسد دختری در کوه های زاهدان با خبر شده و پس از مدتی قاتل این دختر را پدرش معرفی کرده و علت قتل را مجازات دختر به خاطر داشتن رابطه با پسری نامحرم عنوان می دارد. محمد.ش. واقعه را چنین شرح می دهد که به همراه دوستم غلام، سعیده را به کوه های کورین در حوالی زاهدان بردیم و بعد از سنگسار کردن او، با چهار گلوله وی را به قتل رساندم.
به نظر می رسد شیوه ای که محمد در اعدام دخترش به کار گرفته، متاثر از مجازاتهایی است که در فرهنگ برخی قبایل پاکستان دیده می شود. فرهنگی که به مردان قبیله اجازه می دهد تا در صورت درک ارتباط دختر و پسری که خارج از روابط معهود قبیله، با هم ارتباط دارند، آنها را به درختی بسته، در چاله ای انداخته یا با درمیان گرفتنشان، سنگسار کنند.
این شیوه با این که در کشور عراق نیز غیر قانونی است، اما در تاریخ ۱۷ آوریل ۲۰۰۷، جان دختری به نام “دعا خلیل اسود” را در کردستان عراق گرفت. دعا توسط برادران و مردان قبیله سنگسار شد.
مجازات سنگسار هم اکنون در کشورهای ایران و عربستان، پاکستان، امارات متحده عربی، سودان، افغانستان، نیجریه و عراق وجود دارد. اما علت اجرای این حکم، چه در قانون و چه در عرف و سنت این کشورها متفاوت است. در برخی از کشورها سنگسار برای دختران ( و گاهی پسرانی) است که از قواعد و فرمانهای از پیش تعیین شده قبایل سرپیچی می کنند. در کشور ایران طبق ماده های ۸۲ و ۱۰۲ قانون مجازات اسلامی، حکم سنگسار، در مورد زن و مردی که همسر دائمی داشته و امکان داشتن ارتباط جنسی آنها فراهم است، صادر و اجرا می شود.
در حالی که این مجازات سنگین، تنها در قانون اسلامی کشورهای ایران و امارات متحده عربی وجود دارد، اما اجرای آن در چند سال اخیر تنها در ایران رخ داده است.
سنگسار سه فرد در دو سال اخیر در ایران، اعتراضات بسیاری را از سوی افراد و نهادهای حقوق بشری در پی داشته است. از همین رو است شاید که با وجود غیر جایگزین بودن حدود الهی در قانون مجازات اسلامی ایران، روزنامه قدس در تاریخ پنج شنبه ۲۵ بهمن ماه، جزای مردی را در شهر مشهد که مرتکب زنای محصنه شده بود، اعدام اعلام کرده است: ”در پی اعتراف متهم به جرم ارتکابی اش، قضات شعبه پنجم دادگاه کیفری استان خراسان رضوی، متهم را به جرم زنای محصنه به اعدام محکوم کردند.” این رای به گفته این روزنامه، در شعبه ۴۱ دیوان عالی کشور، مورد تایید قرار گرفت.
کشور ایران متعهد به اجرای اعلامیه جهانی حقوق بشر است که در ماده ۵ آن مجازاتهایی که دربرگیرنده شکنجه و تحقیر کرامت انسانی است ممنوع است. همچنین این کشور میثاق بین المللی حقوق سیاسی و مدنی را امضا کرده است که طبق ماده ۷ آن، مجازاتهای غیر انسانی و ترذیلی ممنوع و مجازات اعدام در کشورهایی که هنوز تنبیه مرگ را در فهرست مجازاتهای قانونی شان دارند، تنها شامل جدی ترین جنایات می شود.
سارا مقدم
روزآنلاین
رادیوفردا: سنگسار خانوادگی دختر ۱۴ ساله در زاهدان، بیژن یگانه
در حالی که صدور و اجرای رسمی حکم سنگسار از سوی قوه قضائیه جمهوری اسلامی همچنان مورد اعتراض فعالان حقوق بشر در ایران و نهادهای بین المللی حقوق بشر است، روز یکشنبه خبر سنگسار یک دختر ۱۴ ساله در استان سیستان و بلوچستان به دست پدرش تائید شد.
بنابر اعلام سایت رسمی نیروی انتظامی، «در زاهدان پدری که به دلیل مسائل ناموسی اقدام به سنگسار دختر ۱۴ ساله اش کرده بود با شکایت مادر دختر» دستگیر شده است.
سرهنگ محسن عطار، رییس پلیس آگاهی سیستان و بلوچستان محل وقوع سنگسار دختر ۱۴ ساله را «منطقه کورین شهرستان زاهدان» اعلام کرده و گفته که ماموران نیروی انتظامی بلافاصله به محل مورد نظر اعزام شده و پس از بررسی موضوع و تحقیقات اولیه مشخص شد مقتول دختری است ۱۴ ساله به نام «سعیده - ش» که توسط پدرش به نام «محمد شریف.ش» و همدستی چند نفر دیگر به قتل رسیده است.
به گفته وی، محمد شریف بازداشت شده و پس از دستگیری و در بازجویی های به عمل آمده اعتراف کرده که دخترش را به علت مسائل ناموسی با همدستی فردی به نام «غلام - ش» به ارتفاعات هلور برده و ابتدا وی را سنگسار کرده، سپس با شلیک چهار گلوله دخترش را به قتل رسانده است.
روایت سنگسار خانوادگی
روزنامه اعتماد نیز در شماره روز یکشنبه خود جزئیاتی از اجرای سنگسار خانوادگی سعیده ۱۴ ساله را منتشر کرده است.
به نوشته این روزنامه، به دنبال مراجعه زنی به نیروی انتظامی زاهدان و ابراز نگرانی نسبت به سرنوشت دختر ۱۴ ساله اش که توسط پدر بدبین به اجبار از خانه به مکاننامعلومی منتقل شده و دیگر به خانه بازنگشته، ماموران نیروی انتظامی، محمد شریف، پدر این دختر را بازداشت کردند.
محمد شریف در جریان بازجویی ها طی اظهارات تکان دهنده، نحوه قتل سمیه را تشریح کرده و گفته است: «من از چندی پیش متوجه شدم دختر۱۴ ساله ام رفتارهای مشکوکی دارد. ابتدا سعی کردم با آرامش با موضوع برخورد کنم و با تحقیقاتی که انجام می دهم بفهمم سعیده چرا چنین کارهایی انجام می دهد. او بی دلیل از خانه بیرون می رفت و وقتی دیرهنگام بازمی گشت توضیح قانع کننده یی نمی داد. بالاخره تاب نیاوردم و با او دعوا کردم ولی این کار نیز فایده نداشت چون فرزندم مرا متهم به بدبینی می کرد و می گفت هیچ کار خلافی انجام نداده است.»
محمد شریف گفته که «پس از گذشت مدتی به تدریج به یقین رسیده که سعیده با مردی رابطه دارد و از بیم بر باد رفتن آبروی خود تصمیم گرفته است که سعیده را بکشد و خودم را از این ننگ نجات دهم.»
وی در خصوص نحوه انتخاب شیوه سنگسار برای قتل دختر ۱۴ ساله اش گفته است: «باید شیوه ای را برای کشتن دخترم انتخاب می کردم که او به سزای واقعی کاری که انجام داده بود برسد و بالاخره مصمم شدم وی را سنگسار کنم.»
وی همچنین گفته که چون به تنهایی قادر به انجام سنگسار دخترش نبوده به یکی از دوستانش به نام غلام نیز محل سنگسار را اطلاع داده و وی نیز به همراه چند نفر دیگر در محل قرار برای سنگسار دختر ۱۴ ساله حاضر شده و در اجرای سنگسار به پدر این دختر کمک کرده است.
محمد شریف همچنین در بازجوئی گفته که دخترش را در روز تعیین شده برای سنگسار به زور از خانه خارج کرده و به ارتفاعات هلور در حوالی زاهدان برده است.
این پدر متهم به سنگسار دختر ۱۴ ساله اش تاکید کرده که سعیده «در تمام طول مسیر وحشت زده بود و با اینکه می دانست عاقبت خوشی در انتظارش نخواهد بود اما مطمئن نبود که چه مجازاتی را برای وی در نظر گرفته ام.»
به گفته محمد شریف، پس از انتقال دختر به محل مورد نظر وی دخترش را روی زمین انداخته و سنگسار او را با همکاری دوستانش شروع کرده است.
وی در عین حال گفته که سعیده ۱۴ ساله در حین اجرای سنگسار خانوادگی مرتب جیغ کشیده و با خواهش و التماس تلاش می کرد جانش را نجات دهد اما پدرش تاکید کرده که برای آنچه وی«دست یافتن
دوباره به آبرو» و «داشتن زندگی شرافتمندانه» نامیده «چاره یی جز کشتن او نداشته است.»
سنگسار و اعتراض های گسترده
قتل سعیده ۱۴ ساله که از سوی پدرش کشته شده در شمار قتل های ناموسی قرار می گیرد که در برخی مناطق ایران رایج است و با وجود اعتراض های گسترده و فعالیت های مدافعان حقوق زنان همچنان ادامه دارد، ولی استفاده از شیوه سنگسار در قتل های ناموسی اقدام کم سابقه ای است.
صدور حکم سنگسار برای برخی از متهمانی که اکثریت آنان را زنان تشکیل می دهند از سوی قوه قضائیه جمهوری اسلامی همواره با اعتراضات گسترده ای مواجه بوده است.
از دو سال قبل تاکنون گروهی از فعالان حقوق زنان در ایران با راه اندازی «کمپین قانون بی سنگسار» خواستار حذف موادی از قانون مجازات اسلامی شدند که در آنان سنگسار که در اصطلاح اسلامی به آن «رجم» می گویند برای متهمان به زنا تعیین شده است.
اغلب سازمان های بین المللی مدافع حقوق بشر و از جمله سازمان عفو بین الملل و دیده بان حقوق بشر نیز درخواست مشابهی را بارها و به طور رسمی از مقامات جمهوری اسلامی داشته اند.
به گفته فعالان مخالف سنگسار، در ایران دست کم ۱۱ زن و مرد پس از محکومیت سنگسار در خطر اجرای حکم سنگسار قرار دارند و جمهوری اسلامی طی دو سال اخیر سه مورد حکم سنگسار را به اجرا در آورده که آخرین مورد آن در مورد مردی با نام جعفر کیانی بود که در تاکستان به اجرا در آمد.
غیر از مجازات سنگسار وجود موارد متعددی از قوانین ناعادلانه در قانون مجازات اسلامی همواره با اعتراضاتی همراه بوده است.
از جمله این قوانین، ماده ۲۲۰ قانون مجازات اسلامی است که بر اساس آن، « پدر یا جد پدری که فرزند خود را بکشد قصاص نمی شود و به پرداخت دیه قتل به ورثه مقتول و تعزیر محکوم خواهد شد.»
با وجود چنین قانونی، محمد شریف پدر سعیده ۱۴ ساله که شنبه هفته گذشته دخترش را در زاهدان سنگسار کرده هرگز به مچازات نخواهد رسید و در صورت تاکید دادگاه در خصوص جنبه عمومی جرم، وی در نهایت به سه تا ۱۰ سال زندان محکوم خواهد شد.
در سال های گذشته، اجراء کنندگان چندین مورد قتل ناموسی نیز به مجازات های مشابهی محکوم و در نهایت از زندان آزاد شده اند.